
Ποιος είναι ο κατάλληλος ιατρός για παθήσεις σπονδυλικής στήλης;
13/10/2022Όταν ακούμε τη λέξη νευροχειρουργός, συνήθως σκεφτόμαστε πολύπλοκες χειρουργικές επεμβάσεις στον εγκέφαλο. Στην πραγματικότητα, όμως, η ειδικότητα της Νευροχειρουργικής καλύπτει ένα πολύ ευρύτερο φάσμα παθήσεων, από προβλήματα της σπονδυλικής στήλης έως βλάβες των περιφερικών νεύρων. Και το σημαντικότερο; Η επίσκεψη σε νευροχειρουργό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα χρειαστούμε χειρουργική επέμβαση.
Ο νευροχειρουργός αναλαμβάνει την αξιολόγηση, τη διάγνωση και τη θεραπευτική αντιμετώπιση παθήσεων που επηρεάζουν τον εγκέφαλο, τον νωτιαίο μυελό, τη σπονδυλική στήλη και τα περιφερικά νεύρα. Ανάλογα με την πάθηση, η αντιμετώπιση περιλαμβάνει συντηρητικές θεραπείες ή χειρουργική επέμβαση, όταν υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις.
Τι ακριβώς κάνει ένας νευροχειρουργός;
Ο νευροχειρουργός είναι ο ιατρός που ειδικεύεται στη χειρουργική αντιμετώπιση παθήσεων του νευρικού συστήματος. Η επιστημονική του κατάρτιση του επιτρέπει επίσης να αξιολογεί νευρολογικά συμπτώματα, να εξετάζει τα αποτελέσματα διαγνωστικών εξετάσεων και να καθορίζει πότε χρειάζεται χειρουργική παρέμβαση.
Ένα σημαντικό μέρος της νευροχειρουργικής δραστηριότητας αφορά τη σπονδυλική στήλη. Αυτό συμβαίνει επειδή οι σπόνδυλοι προστατεύουν τον νωτιαίο μυελό, ενώ οι νευρικές ρίζες που εξέρχονται από τη σπονδυλική στήλη μεταφέρουν σήματα προς τα χέρια, τα πόδια και άλλα μέρη του σώματος.
Όταν μια πάθηση πιέζει αυτά τα νεύρα, δεν προκαλεί μόνο πόνο. Σε ορισμένες περιπτώσεις επηρεάζει τη μυϊκή δύναμη, την αισθητικότητα ή την κινητικότητα.
Ο νευροχειρουργός εξετάζει τόσο την αιτία του προβλήματος όσο και τις επιπτώσεις του στη λειτουργία του νευρικού συστήματος.

Ποιες παθήσεις της σπονδυλικής στήλης αντιμετωπίζει ο νευροχειρουργός;
Οι παθήσεις της σπονδυλικής στήλης αποτελούν σημαντικό μέρος της Νευροχειρουργικής. Ανάμεσα στις συχνότερες βρίσκουμε τις ακόλουθες.
Δισκοκήλη και πίεση νευρικών ριζών
Η δισκοκήλη εμφανίζεται όταν μέρος ενός μεσοσπονδύλιου δίσκου προβάλλει έξω από τη φυσιολογική του θέση και ενδέχεται να πιέζει μια νευρική ρίζα.
Ανάλογα με το σημείο της βλάβης, ο ασθενής ενδέχεται να εμφανίσει πόνο στη μέση ή στον αυχένα, με αντανάκλαση στο πόδι ή στο χέρι.
Ο νευροχειρουργός αξιολογεί τη σοβαρότητα της πίεσης και τη νευρολογική λειτουργία. Στις περισσότερες περιπτώσεις η θεραπεία ξεκινά συντηρητικά, ενώ σε επιλεγμένα περιστατικά εξετάζεται η χειρουργική αποσυμπίεση.
Σπονδυλική στένωση
Η σπονδυλική στένωση αφορά τη μείωση του διαθέσιμου χώρου για τον νωτιαίο μυελό ή τις νευρικές ρίζες.
Στην οσφυϊκή μοίρα συχνά προκαλεί δυσκολία στο περπάτημα, πόνο ή αίσθημα βάρους στα πόδια. Στην αυχενική μοίρα, η πίεση στον νωτιαίο μυελό ενδέχεται να επηρεάσει την ισορροπία, τη βάδιση και τις λεπτές κινήσεις των χεριών.
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τα συμπτώματα, την έκταση της στένωσης και την παρουσία νευρολογικών διαταραχών.
Σπονδυλολίσθηση και αστάθεια σπονδυλικής στήλης
Η σπονδυλολίσθηση εμφανίζεται όταν ένας σπόνδυλος μετατοπίζεται σε σχέση με τον γειτονικό του.
Η μετατόπιση ενδέχεται να προκαλέσει πόνο ή πίεση στα νεύρα. Όταν υπάρχει σημαντική αστάθεια ή επίμονο νευρολογικό πρόβλημα, ο νευροχειρουργός εξετάζει αν χρειάζεται χειρουργική σταθεροποίηση, όπως η σπονδυλοδεσία.
Αυχενική μυελοπάθεια
Η αυχενική μυελοπάθεια προκαλείται από πίεση στον νωτιαίο μυελό στην περιοχή του αυχένα. Πρόκειται για κατάσταση που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, καθώς ενδέχεται να επηρεάσει τη βάδιση, την ισορροπία και τη λειτουργία των χεριών.
Η έγκαιρη αξιολόγηση είναι σημαντική για να περιορίσουμε τον κίνδυνο περαιτέρω νευρολογικής επιδείνωσης.
Κατάγματα και τραυματισμοί σπονδυλικής στήλης
Οι τραυματισμοί της σπονδυλικής στήλης προκύπτουν από πτώσεις, τροχαία ατυχήματα ή άλλες κακώσεις.
Ο νευροχειρουργός εξετάζει τη σταθερότητα της σπονδυλικής στήλης και ελέγχει αν υπάρχει πίεση στον νωτιαίο μυελό ή στις νευρικές ρίζες.
Σε ορισμένα κατάγματα αρκεί η συντηρητική αντιμετώπιση, ενώ άλλες περιπτώσεις απαιτούν χειρουργική σταθεροποίηση ή αποσυμπίεση.
Ποιες παθήσεις των περιφερικών νεύρων αντιμετωπίζει;
Η Νευροχειρουργική δεν περιορίζεται στον εγκέφαλο και τη σπονδυλική στήλη. Περιλαμβάνει επίσης την αντιμετώπιση συγκεκριμένων παθήσεων των περιφερικών νεύρων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα, στο οποίο το μέσο νεύρο πιέζεται στην περιοχή του καρπού. Η πίεση προκαλεί μούδιασμα, πόνο και, σε προχωρημένα στάδια, μυϊκή αδυναμία στο χέρι.
Μια ακόμη πάθηση είναι η παγίδευση του ωλένιου νεύρου, συχνά στην περιοχή του αγκώνα. Οι ασθενείς ενδέχεται να αισθάνονται μούδιασμα στο μικρό δάχτυλο και στον παράμεσο ή να αντιμετωπίζουν δυσκολία στις κινήσεις του χεριού.
Όταν η πίεση στο νεύρο είναι σοβαρή ή η συντηρητική αντιμετώπιση δεν αποδίδει, εξετάζεται η ανάγκη χειρουργικής αποσυμπίεσης.

Αντιμετωπίζει ο νευροχειρουργός και παθήσεις του εγκεφάλου;
Ναι. Η Νευροχειρουργική περιλαμβάνει τη διάγνωση, τη χειρουργική αξιολόγηση και την αντιμετώπιση πολλών παθήσεων του εγκεφάλου.
Ανάμεσά τους βρίσκονται ορισμένοι ενδοκράνιοι όγκοι, όπως τα μηνιγγιώματα, αλλά και άλλες καταστάσεις που επηρεάζουν τις δομές του κεντρικού νευρικού συστήματος.
Δεν απαιτούν όλοι οι όγκοι άμεση χειρουργική επέμβαση. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τη θέση, το μέγεθος, την εξέλιξη και τα συμπτώματα της βλάβης.
Η εξειδίκευση κάθε νευροχειρουργού παίζει καθοριστικό ρόλο στην επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής προσέγγισης.
Πότε χρειάζεται να επισκεφτούμε νευροχειρουργό;
Δεν απαιτεί κάθε πόνος στη μέση ή στον αυχένα αξιολόγηση από νευροχειρουργό. Πολλές μυοσκελετικές ενοχλήσεις υποχωρούν με συντηρητική αντιμετώπιση.
Ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις όπου η εξειδικευμένη εκτίμηση έχει ιδιαίτερη σημασία:
- Όταν ο πόνος στη μέση ή στον αυχένα επιμένει παρά την κατάλληλη θεραπεία.
- Όταν ο πόνος επεκτείνεται στο χέρι ή στο πόδι και συνοδεύεται από μούδιασμα.
- Όταν παρατηρούμε προοδευτική μυϊκή αδυναμία.
- Όταν εμφανίζονται διαταραχές στην ισορροπία ή στη βάδιση.
- Όταν μια διαγνωστική εξέταση δείχνει σημαντική πίεση σε νεύρο ή στον νωτιαίο μυελό.
- Όταν απαιτείται εξειδικευμένη αξιολόγηση πριν από ενδεχόμενη χειρουργική επέμβαση.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε περιπτώσεις ξαφνικής ή ταχέως επιδεινούμενης μυϊκής αδυναμίας, νέας διαταραχής της ούρησης ή της αφόδευσης και απώλειας αισθητικότητας στην περιοχή του περινέου. Τα συμπτώματα αυτά απαιτούν άμεση εκτίμηση σε τμήμα επειγόντων περιστατικών και όχι αναμονή για τακτικό ραντεβού.
Η επίσκεψη σε νευροχειρουργό σημαίνει ότι χρειάζεται χειρουργείο;
Όχι. Πρόκειται για μια συχνή παρανόηση.
Ο νευροχειρουργός δεν αναλαμβάνει αποκλειστικά περιστατικά που χρειάζονται επέμβαση. Αντιθέτως, ένα σημαντικό μέρος της αξιολόγησης αφορά τη διαπίστωση του αν η συντηρητική θεραπεία αποτελεί την κατάλληλη επιλογή.
Η κλινική εξέταση, το ιατρικό ιστορικό και, όταν υπάρχουν ενδείξεις, οι απεικονιστικές ή νευροφυσιολογικές εξετάσεις βοηθούν στον σχεδιασμό της αντιμετώπισης.
Η συντηρητική προσέγγιση περιλαμβάνει, ανάλογα με την πάθηση, φαρμακευτική αγωγή, φυσικοθεραπεία, τροποποίηση δραστηριοτήτων και παρακολούθηση της νευρολογικής κατάστασης.
Η χειρουργική επέμβαση εξετάζεται όταν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις, όπως σοβαρή νευρική πίεση, προοδευτική νευρολογική επιδείνωση, αστάθεια της σπονδυλικής στήλης ή επίμονα συμπτώματα παρά την κατάλληλη συντηρητική θεραπεία.
Ποιος είναι ο ρόλος της ελάχιστα επεμβατικής νευροχειρουργικής;
Οι εξελίξεις στη χειρουργική της σπονδυλικής στήλης έχουν επιτρέψει την ανάπτυξη τεχνικών που περιορίζουν τον τραυματισμό των γύρω ιστών σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς.
Στις επεμβάσεις αυτές περιλαμβάνονται η οσφυϊκή μικροδισκεκτομή, η μικροχειρουργική αποσυμπίεση και ορισμένες τεχνικές ελάχιστα επεμβατικής σπονδυλοδεσίας.
Ο στόχος δεν είναι απλώς μια μικρότερη τομή, αλλά η αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος με τη μικρότερη δυνατή χειρουργική επιβάρυνση, όπου αυτό είναι εφικτό.
Δεν είναι, ωστόσο, κάθε πάθηση κατάλληλη για ελάχιστα επεμβατική θεραπεία. Η επιλογή της μεθόδου εξαρτάται από τα ανατομικά χαρακτηριστικά, τη σοβαρότητα της βλάβης και τις ανάγκες του ασθενούς.
Εξειδικευμένη αξιολόγηση από Νευροχειρουργό – Χειρουργό Σπονδυλικής Στήλης
Ο Δρ. Παντελής Παπανικολάου, Νευροχειρουργός και Ειδικός Χειρουργός Σπονδυλικής Στήλης, διαθέτει πολυετή εμπειρία στη χειρουργική και συντηρητική αντιμετώπιση παθήσεων του νευρικού συστήματος και της σπονδυλικής στήλης.
Έχει μετεκπαιδευτεί στη Νευροχειρουργική και τη Χειρουργική Σπονδυλικής Στήλης στο Walton Centre του Liverpool και στο Royal Victoria Infirmary του Newcastle, ενώ έχει υπηρετήσει σε νοσοκομεία του βρετανικού NHS.
Σήμερα, ως Διευθυντής του Νευροχειρουργικού Τμήματος του Ιατρικού Παλαιού Φαλήρου, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην εξατομικευμένη αξιολόγηση και στις σύγχρονες, ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές της σπονδυλικής στήλης.
Εφόσον αντιμετωπίζετε επίμονα συμπτώματα ή χρειάζεστε εξειδικευμένη εκτίμηση για μια πάθηση της σπονδυλικής στήλης ή των περιφερικών νεύρων, επικοινωνήστε με το ιατρείο για να προγραμματίσετε ραντεβού.


